Relaciones entre Iglesia y Estado en España

Relacións entre a Igrexa e o Estado

Durante os reinados absolutistas previos aos reinados de Isabel II, as relacións entre a Igrexa e o Estado eran moi estreitas. O sector eclesiástico era un dos estamentos máis fortes e influentes do Antigo Réxime, xa que contaba co Tribunal da Santa Inquisición e coas herdanzas de persoas que falecían e doaban as súas terras á Igrexa.

O liberalismo e a desamortización

Coa chegada do liberalismo, a situación cambia progresivamente. Durante a rexencia de María Cristina adoptáronse unhas medidas que eran demasiado conservadoras para o que esixía o pobo, e tras unha revolta concedeuse o goberno a Mendizábal, que levou a cabo a primeira desamortización eclesiástica, á que se fai alusión no doc. 1. O clero manifestouse sempre en contra da perda dos seus privilexios e, sobre todo, da súa influencia na sociedade.

O confesionalismo do Estado

Tras a rexencia de Espartero chegou o reinado persoal de Isabel II, no que se obriga ao mantemento do culto católico e se manifesta o confesionalismo do Estado, ao que se fai alusión no doc. 2. Naquela época, a oficialidade da relixión católica non tiña excesiva oposición, aínda que insinuaba unha relación entre a Igrexa e o Estado.

En todas as Constitucións do século XIX mantense esa obriga do culto católico.

O anticlericalismo do século XIX

Na segunda metade do século XIX apareceu un certo sentimento anticlerical. Os difusores destas ideas estaban cansos de que a Igrexa seguise gozando de tantos privilexios.

A II República e o Estado laico

Tras a Restauración Borbónica e a ditadura de Primo de Rivera, proclamouse a II República. As primeiras eleccións deron o goberno a unha coalición republicana e socialista. Na Constitución proclamouse o Estado laico, así como o ensino laico. Tamén se lle retiraron os orzamentos ás institucións eclesiásticas, co que a Igrexa perdía a meirande parte dos privilexios e do poder que tiña ata ese momento, e a isto se fai alusión no doc. 3.

A posición da Igrexa

A Igrexa nunca aceptou esa perda de privilexios e sempre se posicionou en contra das forzas de esquerda, apoiando sempre aos monárquicos, aos carlistas e, máis tarde, tamén aos falanxistas.

Aínda que con avances e retrocesos, a Igrexa pasou de ser unha institución con moito poder durante todo o Antigo Réxime e o século XIX a perder todo ese poder na II República.

A Guerra Civil e o franquismo

A Guerra Civil foi considerada pola Igrexa como unha "cruzada" para salvar a institución por parte dos "nacionais", ao que se fai alusión no doc. 4, e así o dispuxo o mesmo Papa ao acabar a guerra.

Durante o réxime franquista, a Igrexa volveu ser beneficiada con numerosos privilexios; de feito, a ideoloxía de Franco deuse en chamar nacionalcatolicismo.